Een oververhitte motor. Wat te doen?

Een oververhitte motor. Wat te doen?

Je hoopt het niet, maar het kan gebeuren dat je te maken krijgt met een oververhitte motor. Hier zit je natuurlijk niet op te wachten en goede raad is vaak duur. Daarom lees je hier wat je moet doen en wat je moet laten, als je te maken krijgt met een motor die oververhit is geraakt.

De oorzaken

Er zijn verschillende aanleidingen die kunnen leiden tot een motor die te warm is geworden. Hieronder een aantal veel voorkomende oorzaken:

  • Te weinig koelvloeistof.
  • Defecte thermostaat
  • Kapotte temperatuursensor
  • Lekkende radiateur
  • Loszittende of lekkende slangen
  • Defecte ventilator
  • Te laag oliepeil

Daarnaast kan ook een vervuilde radiateur de oorzaak zijn van oververhitting. Deze kun je gemakkelijk schoonmaken door met een krachtige waterstraal op de achterkant te spuiten. Eveneens een minder bekende oorzaak is een vastzittende EGR-klep. Deze zorgt voor verminderde uitstoot van giftige stoffen, maar koelt ook de inlaatgassen.

Het koelsysteem

In heel veel gevallen is een defect aan het koelsysteem de oorzaak van een motor die oververhit is. Binnen het systeem wordt de koelvloeistof rondgepompt. Het middel stroomt langs de onderdelen die warm worden en koelt deze af. Deze warmte verdwijnt via de radiateur naar buiten.

Er zijn verschillende redenen waarom er een defect aan het koelvloeistof kan ontstaan. Door schokken en trillingen kunnen slangen losschieten. Ook kunnen er scheuren en breuken in bepaalde onderdelen, zoals de radiateur, ontstaan door slijtage. Hierdoor zal de koelvloeistof gaan lekken en verdwijnen. Meestal gaat het lampje op je dashboard dan branden en oververhitting ligt op de loer.

De thermostaat

Een minstens zo belangrijk onderdeel van het koelsysteem is de thermostaat. In principe is dit de verbinding tussen de radiateur en de motor. De stroming van de koelvloeistof wordt door de thermostaat geregeld. Dit onderdeel werkt als een klep. Wordt de motor te warm dan zorgt de thermostaat ervoor dat de koelvloeistof gaat stromen. Andersom zorgt de thermostaat ervoor dat de koelvloeistof niet stroomt.

Als de thermostaat stuk is en dicht blijft, heb je een grote kans op een motor die oververhit raakt. De motor wordt te warm, maar de thermostaat zorgt er niet voor dat de koelvloeistof gaat stromen. Hierdoor zal de er dus ook geen koeling plaatsvinden. In dit geval zal de temperatuurmeter in het rood gaan staan en weet je dus dat er iets met het koelsysteem is. 

Symptomen

Als een motor oververhit raakt, merk je dit aan een aantal symptomen. Een belangrijke indicator is de temperatuurmeter. Als deze in het rood staat, stop dan onmiddellijk met rijden, want dit is een belangrijke waarschuwing. Een ander teken kan zijn dat het lampje van de koelvloeistof gaat branden op het dashboard. Koelvloeistof zorgt ervoor dat de bewegende onderdelen in de krachtbron niet oververhit raken.

Ligt er een plas water onder je auto? Negen van de tien keer is er een slang kapot of de radiateur. Gaat het olielampje op het dashboard branden? Olie zorgt niet alleen voor smering, maar ook voor koeling van het motorblok. Negeer dit lampje dus niet. Kijk daarom voor iedere rit met de auto even of er misschien water of olie onder je auto ligt.

De gevolgen van een motor die oververhit is

Als een motor oververhit raakt, kan dit grote schade met zich meebrengen. In het ergste geval kun je zelfs de krachtbron helemaal afschrijven. Zover hoeft het natuurlijk niet te komen. Het kan ook gebeuren dat er vrij weinig aan de hand is. Dit kan bijvoorbeeld bij lang in de file staan, of als je met een auto en caravan door de bergen rijdt. Door op dat moment even te stoppen met rijden en de krachtbron af te laten koelen, kun je dit probleem gemakkelijk oplossen.

Het wordt een ander verhaal als er echt een onderdeel van het koelsysteem defect is. Door te hoge temperaturen  gaan bepaalde onderdelen uitzetten. Hierdoor ontstaat meer wrijving, waardoor de temperaturen nog hoger worden. Daarnaast kunnen andere onderdelen, zoals sensoren en pakkingen, ook kapot gaan. Op den duur zullen de bewegende delen gaan vastlopen, tot op een gegeven moment de hele motor vastloopt. Dan heb je een groot probleem.

Dit kun je eraan doen

Wat te doen bij een motor die oververhit is? Het eerste, en meest belangrijke, is de auto stoppen en uitzetten op een veilige plaats. Open vervolgens de motorkap, zodat de krachtbron af kan koelen. Zet vervolgens de airco uit en de kachel op de hoogste stand. Hierdoor zal de warmte sneller verdwijnen. Wacht minimaal een kwartier, voordat je verdere actie onderneemt.

Na een kwartier kun je het niveau van de koelvloeistof controleren. Neem een doek en draai de dop heel voorzichtig en geleidelijk los. Let op: de vloeistof is kokend heet. Is het peil van de koelvloeistof te laag, vul dit dan bij. In noodgevallen mag dat ook met kraanwater. Als het lampje van de koelvloeistof uit is, kun je verder rijden. Mocht het probleem nog steeds aanwezig zijn, bel dan een autohulpdienst. Laat het koelsysteem direct door een garage controleren.

Een motor die oververhit is voorkomen

Het beste is natuurlijk dat je voorkomt dat de temperaturen in het motorblok te hoog worden. Dit kun je doen door een aantal maatregelen te nemen. Het begint met je rijstijl. Rijd rustig en trek niet te fel op. Schakel vlot door naar een volgende versnelling en laat het toerental niet te ver oplopen. Daarnaast is het verstandig om altijd een flesje met koelvloeistof bij je te hebben. Een rol ducttape doet wonderen bij kapotte slangen en je kunt ook vloeibaar metaal meenemen om lekken in de radiateur te dichten.

Natuurlijk is het ook belangrijk dat je auto goed onderhouden is. Bij een onderhoudsbeurt wordt de koelvloeistof en de olie gecontroleerd en ververst. Daarnaast worden onderdelen die bij het koelsysteem, zoals de ventilator, de thermostaat, de pomp en de radiateur, ook nagekeken. Het oliepeil en het koelvloeistofniveau kun je zelf af en toe controleren. Het is zo gebeurd en het scheelt je een boel problemen.